Ośrodek Szkolenia Państwowej Inspekcji Pracy im. Profesora Jana Rosnera we Wrocławiu rozwija nowoczesne metody kształcenia kadr Państwowej Inspekcji Pracy. Jednym z najnowszych przedsięwzięć w tym obszarze jest wdrożenie technologii wirtualnej rzeczywistości (VR), która pozwala przyszłym inspektorom pracy ćwiczyć umiejętności praktyczne w realistycznym, a jednocześnie w pełni bezpiecznym środowisku.
Od wiedzy do praktycznego działania
Przygotowanie inspektora pracy wymaga nie tylko znajomości przepisów prawa pracy i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Równie istotna jest umiejętność obserwacji miejsca pracy, identyfikowania zagrożeń, analizowania zastanej sytuacji oraz podejmowania właściwych decyzji podczas czynności kontrolnych. W Ośrodku Szkolenia PIP we Wrocławiu zrealizowano projekt interaktywnego spaceru szkoleniowego. Technologia VR stwarza zupełnie nowe możliwości. Uczestnik szkolenia korzystający z interaktywnego spaceru przestaje być wyłącznie odbiorcą przekazywanej wiedzy. Zostaje przeniesiony do wirtualnego środowiska, w którym sam musi zdecydować, na co zwrócić uwagę, gdzie skierować swoją obserwację oraz które elementy wymagają dokładniejszej analizy. W ten sposób szkolenie przechodzi od pytania „czy potrafię zidentyfikować nieprawidłowość?” do znacznie bardziej praktycznego: „czy potrafię właściwie zachować się w konkretnej sytuacji?”.
Wirtualna kontrola na placu budowy
Przygotowane dla Państwowej Inspekcji Pracy rozwiązanie zostało oparte na środowisku rzeczywistego placu budowy, odwzorowanym przy wykorzystaniu wysokiej jakości materiałów fotograficznych i sferycznych. Korzystając z gogli VR, uczestnik zostaje przeniesiony do wielokondygnacyjnej budowy. Może analizować m.in.: pracę na rusztowaniach, ciągi komunikacyjne, instalacje elektroenergetyczne czy prowadzenie robót ziemnych. Realistyczny obraz uzupełnia przestrzenny dźwięk, zwiększający poczucie obecności w miejscu prowadzenia symulowanej kontroli.
Projekt został przygotowany tak, aby uczestnik nie poruszał się według jednej, narzuconej ścieżki. Podobnie jak podczas rzeczywistej kontroli sam decyduje, gdzie skierować uwagę i jakie elementy poddać analizie. Pomagają mu w tym m.in.: interaktywna mapa, punkty przejścia oraz ujęcia wykonane z drona.
Znajdź nieprawidłowości i podejmij decyzję
Jednym z najważniejszych elementów wirtualnego spaceru jest możliwość przeprowadzenia symulowanej kontroli w środowisku, w którym celowo zaaranżowano nieprawidłowości. Uczestnik nie otrzymuje gotowych podpowiedzi ani oznaczeń wskazujących miejsca występowania zagrożeń. Jego zadaniem jest ich samodzielne odnalezienie i wskazanie. Mogą to być m.in.: niewłaściwie zabezpieczone elementy rusztowań, brak odpowiednich wygrodzeń, nieprawidłowości dotyczące instalacji elektrycznych czy niewłaściwe składowanie materiałów.
Prawidłowe wskazanie zagrożenia uruchamia komentarz dydaktyczny lektora, wyjaśniający charakter stwierdzonej nieprawidłowości oraz jej znaczenie. W przypadku błędnej decyzji system sygnalizuje pomyłkę, umożliwiając ponowną analizę sytuacji. Uczestnik może również porównać stan nieprawidłowy z prawidłowym standardem bezpieczeństwa. Pozwala to zobaczyć, jak dane miejsce lub element powinny zostać właściwie zabezpieczone.
Bezpieczna przestrzeń do uczenia się na błędach
Jedną z największych zalet wykorzystania VR w szkoleniach jest możliwość bezpiecznego uczenia się poprzez doświadczenie. W rzeczywistym środowisku pracy nie każdą sytuację można odtworzyć na potrzeby szkolenia – ze względu na ryzyko, koszty lub trudności organizacyjne. W wirtualnej rzeczywistości uczestnik może podjąć niewłaściwą decyzję bez konsekwencji dla własnego bezpieczeństwa, przeanalizować błąd, poznać właściwe rozwiązanie, a następnie ponownie wykonać zadanie. Uczestnik nie ogląda przykładu kontroli – sam wykonuje jej symulację.
Technologia wspierająca, a nie zastępująca tradycyjne szkolenie
Wdrożenie wirtualnej rzeczywistości nie oznacza rezygnacji z dotychczasowych metod kształcenia. VR nie zastąpi wiedzy ekspertów, wykładowców ani doświadczenia zdobywanego podczas rzeczywistych czynności kontrolnych. Technologia ma stanowić ich uzupełnienie – dodatkową przestrzeń, w której wiedzę teoretyczną można wykorzystać w praktyce, sprawdzić własne umiejętności i bezpiecznie ćwiczyć podejmowanie decyzji. Największa wartość dydaktyczna powstaje właśnie dzięki połączeniu wiedzy merytorycznej, doświadczenia osób prowadzących szkolenia, odpowiednio przygotowanego scenariusza oraz możliwości oferowanych przez nowoczesną technologię.
Wspólny projekt ekspertów PIP
Powstanie interaktywnego spaceru jest efektem wielu miesięcy pracy, konsultacji, spotkań i testów. Istotnym elementem projektu była ścisła współpraca Mateusza Wiatra, inspektora pracy, z ekspertami Ośrodka Szkolenia Państwowej Inspekcji Pracy im. Profesora Jana Rosnera we Wrocławiu. Pozwoliło to połączyć doświadczenie wynikające z praktyki inspekcyjnej i szkoleniowej z możliwościami oferowanymi przez technologię wirtualnej rzeczywistości. Kluczowym założeniem od początku było podporządkowanie technologii konkretnym celom dydaktycznym. Nie chodzi bowiem o samo wykorzystanie nowoczesnych urządzeń, lecz o stworzenie narzędzia, które rzeczywiście wspiera proces przygotowania przyszłych inspektorów pracy.
To dopiero początek
Wdrożenie pierwszego środowiska VR otwiera możliwość dalszego rozwoju tej formy kształcenia. Realistyczny plac budowy może być początkiem tworzenia kolejnych scenariuszy, obejmujących inne rodzaje zagrożeń, środowiska pracy oraz obszary działalności kontrolnej Państwowej Inspekcji Pracy. Technologia sama w sobie nie jest celem. Najważniejszy pozostaje sposób jej wykorzystania. W nowoczesnym kształceniu inspektorów pracy chodzi bowiem nie tylko o to, aby uczestnik znał właściwą odpowiedź, ale również aby potrafił samodzielnie do niej dojść – poprzez obserwację, analizę, podejmowanie decyzji i praktyczne działanie.
Dla Ośrodka Szkolenia PIP jest to kolejny krok w kierunku łączenia sprawdzonych metod kształcenia z nowoczesnymi rozwiązaniami, które odpowiadają na zmieniające się potrzeby szkoleniowe kadr Państwowej Inspekcji Pracy.
Galeria
